Graaddagen

Met graaddagen kun je het verbruik in een strenge winter en zachte winter eerlijk met elkaar vergelijken.

Waarom graaddagen?

Graaddagen is een manier om het energieverbruik te vergelijken. We hebben zachte winters, maar af en toe ook een heel strenge winter. Dat betekend dat in die strenge winter het energieverbruik aanzienlijk hoger zal zijn dan in de zachte winter. Het is gebleken dat de beste manier voor het berekenen van een jaarverbruik met graaddagen is. Graaddagen maken het mogelijk om het effect van het isoleren van een woning goed te berekenen. Hoe vaak komt het voor dat iemand zijn woning goed isoleert en het jaar erop toch nog een gepeperde energierekening krijgt, omdat het toevallig een jaar is met lage temperaturen? Graaddagen bieden dan de verklaring. Oorspronkelijk komen de graaddagen uit de gaswereld, om gasverbruiken per jaar eerlijk te kunnen vergelijken. Maar deze methode is ook goed toepasbaar op verwarming met een andere energiebron, zoals warmtepompen. Alhoewel onze huizen door goede isolatie steeds minder beïnvloed worden door het weer, blijven ze toch noch steeds afhankelijk van het weer. Zolang dat het geval is, zal een methode zoals graaddagen gebruikt kunnen worden.

De definitie van een graaddag

KNMI Gemiddelde temperatuur Nederland
De gemiddelde temperatuur in Nederland
Bron: KNMI.

Een graaddag is een dag dat de buitentemperatuur 1 graad lager is dan 18 °C (de stookgrens). Stel dat de gemiddelde buitentemperatuur gisteren 7 °C was, dan is het aantal graaddagen van die dag 18 – 7 = 11. Indien de gemiddelde buitentemperatuur die dag (24-uurswaarde) 18 °C of hoger was dan is het aantal graaddagen nul. Een jaar in Nederland telt ongeveer 2800 graaddagen.

Gewogen graaddagen

Behalve de buitentemperatuur zijn er per jaargetijde nog meer factoren die invloed hebben op ons binnenklimaat, zo zijn er bijvoorbeeld zonnestralen die ons huis ook mede helpen opwarmen. Om met deze weersomstandigheden rekening te houden is er de seizoen afhankelijke weegfactor bepaald:
April t/m september: 0,8
November t/m februari: 1,1
Voor maart en oktober is geen weegfactor bepaald.
Door de graaddagen te vermenigvuldigen met de weegfactor krijgt men de gewogen graaddagen.
Graaddagen
Gewogen graaddagen
Onderstaand als voorbeeld de graaddagen en gewogen graaddagen van meetstation Rotterdam:

Jaar: Gewogen
graaddagen
Ongewogen
graaddagen
2010: 3276 3230
2011: 2561 2521
2012: 2840 2818
2013: 3056 3046
2014: 2344 2313
2015: 2593 2605
2016: 2713 2666
2017: 2587 2546
2018: 2604 2537
We zien dat de gewogen graaddagen iets verschillen van de ongewogen graaddagen. Deze waarden zijn gebaseerd op meetgegevens van het KNMI. Men kan de gewogen graaddagencalculator gebruiken op mindergas.nl of het Excel bestand van KWA, waar zowel gewogen als ongewogen waardes in staan. We zien ook een trend dat er minder graaddagen zijn dan vroeger. Vanaf 1974 zijn de graaddagen per jaar in een grafiek gezet, waaruit deze trend ook blijkt. Toch zitten er ook wat pieken in(2009 en 2011). Het blijft moeilijk om het klimaat te voorspellen.
KWA graaddagen in Nederland, periode 1974-2018
graaddagen in Nederland
Bron: KWA.


Voorbeeld 1: In 2013 verbruikte iemand 4000 kWh voor verwarming.
In 2018 was het verbruik 3500 kWh.
In 2013 was het verbruik per gewogen graaddag: 4000/3056 = 1,3 kWh
In 2018 was het verbruik per gewogen graaddag:3500/2604= 1,34 kWh
Dit betekend dat er in 2018 3% meer verbruikt is dan in 2013. (1,3-1,34)/1,3= -3%

Voorbeeld 2: In 2013 verbruikte iemand 4000 kWh voor verwarming.
In 2014 wordt er flink geïsoleerd en daalt het verbruik naar 3000 kWh.
Wat hebben we nu bespaard met deze ingreep?
In 2013 was het verbruik per gewogen graaddag: 4000/3056 = 1,3 kWh
In 2014 was het verbruik per gewogen graaddag: 3000/2344 = 1,28 kWh
Zonder gewogen graaddagen zou je denken er is 4000-3000 = 1000 kWh bespaard, dat is 1000/4000= 25%
Maar met behulp van de gewogen graaddagen blijkt dat er maar (1,3-1,28)/1,3 = 1,5% bespaard is.
Het isoleren was blijkbaar geen succes! Met de isolatie is 0,02 kWh per graaddag bespaard.

Vraag en antwoord
1. Waar vind ik gedetailleerde informatie over graaddagen?

In het kader links van deze pagina staan links naar de website van KWA en mindergas.


2. Waar vind ik vergelijkingsmateriaal van andere gebruikers?

Op de website van olino, de consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis kan men ervaringen lezen van warmtepompgebruikers. Hou ook deze site in de gaten, want ook hier komt binnenkort een sectie met gebruikerservaringen.

3. Mijn warmtepomp verbruikt ineens veel meer elektriciteit. Hoe kan dat?

Dit kan heel veel verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende staan hieronder:
De warmtepomp staat in storing en het elektrisch element heeft de warmteproductie automatisch overgenomen (TIP: Zet deze optie altijd uit, anders merk u niet dat uw warmtepomp niet werkt).
Als de compressor versleten is, gaat hij –net als bij een oude koelkast- meer stroom gebruiken. Dit is alleen te meten door de vollaststroom van de compressor te meten, of indien de warmtepomp een energiecockpit heeft hier het vermogensverbruik van de compressor uit te lezen.

Doe mee met de discussie, en reageer op dit artikel:

Naam: *
Onderwerp:

Ik ben geen robot. Welke dag is het vandaag?
Bij het plaatsen van een reactie gaat u accoord met de voorwaarden.
Hier komen de reacties te staan
Volgende pagina: next)