Soorten warmtepompen

Welke typen warmtepompen zijn er te koop en welke is het meest geschikt voor mij?

Soorten warmtepompen

We onderscheiden grofweg de volgende soorten warmtepompen:
-Grondgebonden warmtepompen
-Niet grondgebonden warmtepompen
Bepalend voor het soort warmtepomp is de bron waar uit de warmte onttrokken wordt. We kunnen warmte onttrekken uit grond, water of lucht. Deze warmte verplaatsen we vervolgens met onze warmtepomp naar onze woonruimten.

Bron: Aarde

Warmtepompbron Aarde
In de aarde zit de energie

Om warmte te onttrekken uit de grond is een B/W-warmtepomp nodig. Dit staat voor Brine/Water warmtepompen, oftewel primair gaat er ‘brine ’door de warmtepomp en secundair wordt er gebruik gemaakt van cv-water. Dit laatste geld voor de meeste warmtepompen. Brine is een mengsel met antivries, dat in een lus die diep in de aarde gebracht is d.m.v. boring, en zo bevriezing van het tussenmedium voorkomt. Vergelijk het met het koelcircuit in een auto. Vaak wordt hier een glycolsoort als antivries toegepast. Het zal duidelijk zijn dat dit alleen toepasbaar is in een gesloten circuit. Verticale bodemlussen kunnen wel tot meer dan 100 m diep geboord worden. Het is ook mogelijk om horizontale lussen te plaatsen indien men veel grond tot zijn beschikking heeft, en men genoegen neemt met een iets kleinere koelcapaciteit. Men noemt dit ook wel een gesloten bron. Het voordeel van een gesloten bron is dat er nauwelijks vervuiling kan optreden, waardoor er weinig onderhoud nodig is. Het nadeel is dat men een dure bron moet boren en het rendement iets lager is dan met een open bron. De gDe gesloten bron wil bij veelvuldig gebruik nog wel eens uitgeput raken, meestal aan het eind van het stookseizoen, waardoor de temperatuur van de bron daalt, en derhalve ook het rendement. In de zomerperiode kan men de bron weer regenereren door natuurlijke zonne-instraling maar ook door gebruik te maken van passieve koeling in de woning. Passieve koeling is niets anders dan de warmte uit de woning verplaatsen naar de aarde (bron). Deze warmte kan men dan in de winter weer terughalen als men de woning wil verwarmen.

Bron: Water

Warmtepompbron water
In het (grond)water zit de energie

Om warmte uit water te onttrekken is een W/W-warmtepomp nodig De Water/Water warmtepompen hebben het hoogste rendement vanwege de open bron. Doordat de temperatuur van de open bron zowat het hele jaar gelijk blijft. Via een wisselaar wordt (grond)water langs een warmtewisselaar geleid, waaruit energie onttrokken wordt. De wisselaar zou theoretisch kunnen vervallen, maar meestal past men die toch toe om vervuiling in de warmtepomp zelf te voorkomen. Nu kan men periodiek de wisselaar reinigen zonder dat dit tot schade aan de warmtepomp leidt.

Bron: Lucht

Warmtepompbron lucht
De lucht zit vol met energie

Het voordeel van deze warmtepomp is dat lucht overal in overvloed aanwezig is. Men hoeft geen bron aan te laten leggen, want de bron is gewoon de omgevingslucht. Dit bespaart geld voor het maken van een bron. Het nadeel is de ventilator die de lucht langs de warmtewisselaar leid. Deze maakt geluid. Hoe groter de ventilatorbladen en hoe lager het toerental, des te stiller is deze voor de omgeving. Het rendement van een lucht/water warmtepomp (Engels: A/W Air/Water) is lager dan die van de grondgebonden warmtepompen. Dat is ook logisch, want wanneer verwarming het hardste nodig is, is de buitenlucht ijskoud, en hoe lager de buitentemperatuur, hoe lager het rendement. Diep in de bodem blijft de temperatuur redelijk constant (zo rond de 12 °C). Dit verklaart het lagere rendement van een A/W-warmtepomp t.o.v. de grondgebonden varianten. Ook passief koelen is niet mogelijk, maar actief koelen uiteraard wel. Bij koud weer kan de luchttemperatuur onder het vriespunt dalen. Daar er altijd wat waterdamp in de lucht zit, kan dan de verdamper invriezen. Daarom hebben A/W-warmtepompen een ingebouwde ontdooimogelijkheid om de verdamper weer bruikbaar te maken. Dit kost wel wat extra energie die in feite verloren gaat. Dit heeft men bij een grondgebonden warmtepomp niet.Deze website gaat over A/W-warmtepompen, die inmiddels zeer populair zijn vanwege de gunstige prijs/kwaliteitverhouding. Bovendien is er geen BRL 6000-21 certificering nodig om lucht/water warmtepompen te plaatsen. Dat betekend dat de installateur alleen voor split-units in het bezit dient te zijn van de F-gassen certificering en voor mono-blocs helemaal geen certificeringnodig heeft.

Hoe zien die warmtepompen er uit?

Warmtepomp BW
BW of WW warmtepomp
Bron: Waterkotte
Warmtepomp WW
BW of WW warmtepomp
Bron: Nibe
Warmtepomp AW
A/W warmtepomp herkenbar aan ventilatorunit
Bron: Viessmann

We zien dat op deze drie plaatjes dat de binnen-unit er bij alle drie vergelijkbaar uitziet. Inwendig is een BW-warmtepomp identiek aan een WW-warmtepomp. Het enige verschil is vaak een extra stromingsbeveiliging en een vorstthermostaat als bescherming tegen invriezen bij de WW-warmtepomp. Een BW en WW-warmtepomp hebben geen buitenunit, maar resp. een gesloten en open bron nodig. De rechts afgebeelde A/W-warmtepomp kenmerkt zich door de buitenunit waar een ventilator de lucht langs de verdamper-wisselaar blaast of zuigt.

grondtemp versus diepte in 4 seizoenen
Grondtemperatuur in de vier seizoenen afhankelijk van diepte
Na ca. 17 m is de temperatuur constant 10 °C.
Vraag en antwoord
1. Is een grondgebonden warmtepomp altijd beter dan een lucht/water warmtepomp?

Qua rendement, geluidsproductie, passiefkoelmogelijkheid is een grondgebonden warmtepomp de beste optie.
Een lucht/water warmtepomp is goedkoper, en men hoeft geen bron te laten boren.


2. Mag ik overal een open bron aanleggen?

Als u bedoeld, op iedere locatie in Nederland, dan is het antwoord Nee. In waterwingebieden mag het nooit. In veel gebieden is een open bron vergunningsplichtig en dient deze energieneutraal te functioneren. D.w.z. dat men er in de zomerperiode evenveel energie in moet stoppen dan men er in de stookperiode uithaalt. Meer informatie hierover is te vinden op de bronpagina.

3. Maakt het nog uit in wat voor soort grond een gesloten bron geboort wordt?

Jazeker, hoe vetter de grond des te meer vermogen per strekkende meter is er uit te halen. Kijk voor meer informatie op de bronpagina.

Doe mee aan de discussie, en reageer op dit artikel:

Naam: *
Onderwerp:

Ik ben geen robot. Welke dag is het vandaag?
Bij het plaatsen van een reactie gaat u accoord met de voorwaarden.
Hier komen de reacties te staan


Avatar

Verduurzaaam uw huis

in 10 stappen. De energietransitie van uw woning

Geluid warmtepomp

Bereken het geluidsniveau van uw warmtepomp

Avatar

Electriciteitsverbruik

Bereken uw toekomstig elektriciteitsverbruik met de tool

Avatar

Soorten warmtepompen

Vergelijk warmtepompen en kies uw warmtepomp

Volgende pagina: Warmtepomp specificaties lezen en begrijpen