« 1 2 3 » Dit artikel is verdeeld over meerdere pagina's

Warm water maken met de warmtepomp (3)

Het dimensioneren van de boiler, ISSO-tabellen, energielabel, rendement en stilstandsverliezen

Het dimensioneren van de boiler

De ISSO heeft de boilerverwarming ingedeeld in drie categorien:

  1. Nachtstroomboilers. Dit zijn boilers die uitsluitend in de nacht opgeladen worden. Koelt hij overdag af, dan word deze niet automatisch bij geladen. Vandaar dat men deze boilers met een iets grotere inhoud dient te kiezen;
  2. Standby-boilers met een laadtijd van minder dan anderhalf uur;
  3. Stand-by-boilers met een laadtijd van minder dan anderhalf uur (stand-by-boilers worden voortdurend opgewarmd zodra dat nodig is).

Er zijn richtlijnen in ISSO 72 hoe groot men zijn boiler minimaal dient te kiezen:


Minimale boilerinhoud voor woningen
met een douche
aantal
personen
.
nacht-
stroom
[liter]
Stand-by
<= 1.5 h
[liter]
Stand-by
> 1.5 h
[liter]
1, 2 144 96 96
3 192 96 144
4 240 96 192
5 288 120 240
6 336 168 288


Minimale boilerinhoud voor woningen
met een bad
aantal
personen
.
nacht-
stroom
[liter]
Stand-by
<= 1.5 h
[liter]
Stand-by
> 1.5 h
[liter]
1, 2 186 96 138
3 234 96 166
4 282 117 234
5 330 141 282
6 378 189 330
Bovenstaande tabellen ontleend aan ISSO-72
voor indirect gestookte boilers met warmtepompen.
Sinds 2021 heeft de WTW-unit in de norm invloed op de
boilerinhoud. Dit is hier niet meegenomen.


De richtlijnen die ISSO 72 verstrekt zijn minimale eisen en houden geen rekening met persoonlijke wensen. Als men gewent is om iedere morgen een uur onder de regendouche te staan dan zal de keuze heel anders uitvallen. Daarom is het verstandig om eerst te inventariseren hoeveel warm water er per huishouden per dag verbruikt word. Ook het vermogen van de warmtepomp speelt een rol bij de bepaling van de boilerinhoud, dit vanwege de laadtijdgrens van anderhalf uur die gehanteerd word.
Voorbeeld 1: huishouden van 2 personen. Er wordt dagelijks gedoucht met een normale douchekop. Een normale douchekop geeft ca. 10 liter water van 40 °C. Er zijn geen hotfill (vaat)wasmachines aanwezig. Volgens milieu centraal is de gemiddelde douchetijd 9 minuten.
We kunnen nu berekenen hoe groot onze boiler dient te zijn:
2 . 10 . 9 = 180 liter water van 40 °C. Dit terugrekenen naar 55 °C resulteert in 130 liter. Daar een boiler maar voor 80% aftapbaar is komen we op een boiler van 164 liter.

Voorbeeld 2: Ons voorbeeldhuishouden besluit om over te stappen op een waterbesparende douchekop die 7 liter per minuut geeft, dan wordt ons rekensommetje:
2 . 7 . 9 = 126 liter water van 40 °C (komt overeen met 92 liter van 55 °C, oftewel een boiler van 115 liter).

Voorbeeld 3: Ons voorbeeldhuishouden wil graag meer comfort en schaft een regendouchekop aan die 20 liter per minuut levert. De boiler dient dan 2 . 20 . 9 = 360 l (261 l van 55 °C).
Voor drie personen is dit 3 . 20 . 9 = 540 l van 40 °C ( 393 l van 55 °C).

Met onderstaande dimensioneringtool kan men zelf de gewenste boilerinhoud berekenen. Waterhoeveelheid ingeven bij een watertemperatuur van 40 °C. De in te voeren gegevens zijn per dag. Neem een dag waar het waterverbruik maximaal is. Een lijst met liters per minuut van verschillende douchekoppen is te vinden op de website van milieu centraal.

Dimensioneringstool

Aantal personen:
Hotfill-vaatwasser: liter
Hotfill-wasmachine: liter
Douche, met douchekop: l/minuut
. . Douchetijd: minuten
Ligbad, inhoud: liter


Waterverbruik
per dag van 40 °C:
liter
Geadviseerde boiler (opslagtemp = 55 °C): liter
Benodigd vermogen om boiler op te warmen: kW
Toeslag voor boiler op warmtepompvermogen cv: kW
Benodigd warmtepompvermogen bij 2,5 uur laadtijd: kW
Geadviseerd minimaal warmtepomp-vermogen: kW
Laadtijd boiler bij minimaal warmtepomp-vermogen: uur

Gerekend met aftapbaarheid boiler van 80%
Deze berekening is indicatief.
Er kunnen geen rechten aan ontleend worden
.


In bovenstaand berekeningsprogramma word uitgegaan van een opwarmtijd van de boiler van 2,5 uur. Het advies is om de opwarmtijd te beperken tot maximaal 2,5 uur. Een langere opwarmtijd hoeft niet persé een probleem te zijn, maar het is wel zo dat er gedurende de opwarming van de boiler geen opwarming van de ruimte (cv) plaats kan vinden.

van warmtepompen met een geïntegreerde boiler van ca. liter. Een lijst met warmtepompen waar de boiler geïntegreerd zit in de behuizing van de binnenunit van de warmtepomp:

Voor standaardsituaties kan men kiezen voor een warmtepomp met geïntegreerde boiler in de behuizing van de binnenunit.

Het energielabel en warm waterbereiding

Productfiche Vitocal222a
Voorbeeld productfiche ErP voor warmwatervoorziening

Op het energielabel van een combi-warmtepomp zien we aan de rechterkant onder het kraantje het tapprofiel staan en vervolgens de classificering (meestal A+, A of B) voor warmwaterbereiding. In het erp productdatablad vinden we ook nog het rendement ηwh (water heating efficiency), en het jaarlijks elektriciteitsverbruik AEC (Annual Electricity Consumption) om warm water te maken bij het opgegeven tapprofiel. Zeer zelden worden de stilstandsverliezen verliezen vermeld. Dat is dan ook niet verplicht, dit in tegenstelling met het energielabel voor boilers. Wel kan men de stilstandsverliezen afleiden uit het energielabel voor de warmwaterbereiding. Gedetailleerde informatie hierover is te vinden op de boilerpagina [LINK].

Legionella

Om te voorkomen dat de legionella bacterie ontkiemd, en om bestaande legionella te doden, wordt de boiler periodiek op een hoge temperatuur gehouden. Volgens de regelgeving zijn er de volgende mogelijkheden:

Temperatuur Wekelijkse desinfectietijd
60 °C 20 minuten
65 °C 10 minuten
70 °C 5 minuten

Meer informatie hierover op de boilerpagina.

Vraag en antwoord
1. Waarom moeten nachtstroomboilers groter zijn dan Stand-by boilers in de zelfde woning?
Men gaat er van uit dat de boiler alleen 's-nachts opgeladen worden, en daarna niet meer. Leeg is leeg. Om te voorkomen dat men zonder warm water zit, heeft men de inhoudseis voor deze toepassing verhoogd.
2. Wat is de toeslag voor een hot-fill wasmachine in de dimensionerigstool?
Een hot-fill wasmachine wordt mede gevuld via de warmwaterkraan, om energie te besparen. Het elektrisch element in de wasmachine heeft een COP van 1. Die van de warmtepomp ligt altijd hoger. Het is gebruikelijk om een toeslag van 10 liter water van 60 °C te nemen voor de berekening per wasbeurt.
3. Waarom zou ik mijn boilervat, gevuld met water niet opwarmen tot max. een zuinige 40 °C?
Technisch kan het, het is ook veel zuiniger en men hoeft bij het douchen geen koud water bij te mengen. De nadelen zijn dat men een boiler met grotere inhoud moet hebben, periodiek toch moet desinfecteren met een hogere temperatuur tegen legionella, en last but not least: Het mag niet van de wet. Wil men dit toch doen, dan kan men dit het beste doen met een vat dat als opslagmedium cv-water heeft.

Doe mee aan de discussie, en geef uw mening:
Naam: *
Onderwerp:

Ik ben geen robot. Welke dag is het vandaag?
Bij het plaatsen van een reactie gaat u accoord met de voorwaarden.
Hier komen de reacties te staan


huis isoleren

Verduurzaam uw huis
in 10 stappen. De energietransitie van uw woning.

Geluid warmtepomp
Bereken het geluidsniveau van uw warmtepomp

kWh-meter

Electriciteitsverbruik
Bereken uw toekomstig elektriciteitsverbruik met de tool

Warmtepompcombinaties

Soorten warmtepompen
Vergelijk warmtepompen en kies uw warmtepomp